Nieuws

UITNODIGINGEN:

28/9   Algemene Ledenvergadering van Vereniging voor Heggenvlechten in Manege & Grand Café De Molenberg, Valkenswaardseweg 29c, 5595 XB  Leende (Uitnodiging met programma en nadere details is op 24 juli per mail verzonden aan de leden van VVHeggenvlechten)

3/10   (19:00 – 22:00) Workshop Slijpen van snij- en hakgereedschap in Zutphen door Martijn Elsbos. Opgeven bij René Rijks (hegenhaag@gmail.com). Kosten Eur 19 p.p. vooraf te betalen op bankrekening NL16 INGB 0002 8165 15 tnv NEA Lucassen ovv Slijpcursus 2019.

24/11 Heggenvlechtdag door en voor Vereniging voor Heggenvlechten.

Februari 2020 Heggenvlechtdag door en voor Vereniging voor Heggenvlechten.

Terugblik

door Piet Duindam

Slapen in de meidoorn of niet…

In de hitte van de strijd bij een proeve van bekwaamheid heb ik wel eens een vraag gekregen van: “Als het er zo fanatiek aan toegaat en je moet proeven van bekwaamheid afleggen, dan zul je vast ook wel (regelmatig) in de meidoornhaag moeten slapen om lid te mogen worden/blijven…?!?

Ik heb de passant-op-leeftijd kunnen geruststellen, dat zowel de Vereniging voor Heggenvlechten als het Heggengilde een diversiteit aan leden kent. Zij geven allen op een geheel eigen wijze invulling aan hun hobby, tijdverdrijf, betrokkenheid, bevlogenheid, passie, of zo je wilt “fanatisme” of “vluchtgedrag”, uitgaande van hetzelfde veelomvattende trefwoord Heggenvlechten. Immers op het scherp van de hiep past niet bij heggenvlechten.

Daarom is het juist zo belangrijk om als bestuur voortdurend verbinding te zoeken én te houden met alle leden, soms grenzen te bewaken en de diepere kern van alle individuele inspanningen mee te nemen als leidraad bij het organiseren van activiteiten ten behoeve van de leden. Als bestuur willen we er vooral voor álle leden zijn en ons richten op wat de (meeste) leden willen en echt belangrijk vinden. Suggesties van leden zijn dan ook altijd van harte welkom.

Gelukkig zijn er veel leden, die zelf ook actief zijn om het heggenvlechten te verbreiden. Zij weten elkaar goed te vinden om de heggenvlechtkrachten te bundelen.

Genoeg redenen om diverse activiteiten van het afgelopen jaar binnen de Vereniging voor Heggenvlechten nog eens op een rijtje te zetten. Het is daarbij helaas (of gelukkig?) onmogelijk om alle activiteiten te noemen, omdat het totaaloverzicht ontbreekt.

Heggenvlechtactiviteiten in vogelvlucht (2018/2019)

Als bestuur van de Vereniging hebben we als uitgangspunt om twee heggenvlechtdagen per jaar te organiseren ten behoeve van de leden. Daarnaast zijn in den lande verschillende Heggenvlechtbrigades actief:

  • Heggenvlechtbrigade Overijssel (Kristianne van der Put)
  • Heggenvlechtbrigade Stichting Lingewaard Natuurlijk (Hans van Berlo)
  • Stichting Heg en Haag Werkgroep Brummen e.o. (René Rijks)
  • Behoud Groen Erfgoed Harmelen (Martijn Schippers)
  • Stichting Maasheggen Balgoy (Rico Ariens)

2018

4/2   Algemene Leden Vergadering in Bemmel, in combinatie met een Heggenvlechtmiddag, met 15 deelnemers

11/11 Heggenvlechtdag in Odijk, met 21 deelnemers, waarbij 3 heggenvlechters na het afleggen van hun proeve van bekwaamheid toetreden als lid van het heggengilde:

  • Hans van Berlo
  • Martijn Schippers
  • Piet Duindam

2019

5/1   Interview door Piet Duindam bij smid Harm Struik: De smid is de vader van alle ambachten

13/1   Heggenvlechten voor ons erfgoed, landgoed Haarzuilens

24/2   Heggenvlechtdag in Tull en ’t Waal, met 16 deelnemers, waarbij 3 heggenvlechters na het afleggen van hun proeve van bekwaamheid toetreden als lid van het heggengilde:

  • Francis van der Linden
  • Kristianne van der Put
  • René Rijksen

9/3   Masterclass Heggenvlechten (Martijn Schippers) op landgoed Haarzuilens

2019 (maart) Vlechten in de Morvan

De Maand van het Heggenvlechten in de Morvan in Frankrijk wordt jaarlijks georganiseerd in verschillende dorpen met lokale mensen.

Zie programma en op de website van ParcduMorvan.

2019 (februari) Terugblik op een mooie verenigingsvlechtdag in Tull en ‘t Waal

door Piet Duindam

Het is donker en het vriest een paar graden, wanneer ik op 24 februari in de auto stap en westwaarts rijdt. De eerste paar minuten komen er nog allerlei vragen in mij op zoals “Waarom doe ik dit eigenlijk?”, “Doe ik dit voor mijn plezier?”, “Had ik niet beter…?”, ondanks dat ik zeker weet dat ik al koffie heb gehad. Die vragen maken al snel plaats voor een gevoel van tevredenheid, wanneer ik niet alleen op de weg let, maar vooral ook kijk naar het voorbijglijdende landschap, dat met de opkomende zon wordt uitgelicht.

Onder het mom van “Wie van ver komt, komt (meestal) op tijd…” rijd ik als één van de eersten de Achterdijk op en stop bij het onbebouwde stukje natuurschoon tussen de huisnummers 4 en 6. Het wordt weer een mooie dag: samen heggenvlechten en de toch al mooie natuur een extra duwtje in de rug geven!

Het wordt geleidelijk aan steeds gezelliger en na een (extra) bodem van koffie wordt de heg opgedeeld en toebedeeld aan de heggenvlechters. Het duurt niet lang of het is in en naast de meidoornhaag een drukte van jewelste. Er wordt weer aardig op los gehakt, gezaagd, getrokken en gesleept.

Mijn ervaring is dat elke heg zo zijn eigenaardigheden en uitdagingen kent. Ook de gevaren van zwiepende meidoorntakken, “vleesetende” bramen of hondsroos heb ik al vele malen aan den lijve mogen ondervinden. Bij deze haag zit het gevaar echter niet alleen boven de grond maar ligt het ook op de grond: een beregeningsleiding en een elektriciteitsgrondkabel van de buurman! Na van de eerste schrik bekomen te zijn, verzekert de buurman mij dat de stroom en waterdruk er af zijn… Mijn vraag “Beregeningsleidingen en grondkabels moeten toch ín de grond en niet óp de grond?” blijft onbeantwoord naast de grondkabel liggen.

Druk in de weer met de heg en in opperste concentratie, zie ik in mijn ooghoek “twee heren met hun notitieboek” onverwachts naast mijn heg staan. Ik krijg weer een soort déjà vu: …een agent die vanuit een struik plotseling naast mijn kinderfietsje (met kapotte voorlamp) springt en vraagt “waar gaan wij in het donker zonder licht naar toe?!…”. Gelukkig zijn het dit keer slechts 2 juryleden met de vraag “Waarom hebben jullie die 2 meidoorns vlak boven de grond afgezaagd?”. Ik werk mij uit de heg, kom weer met beide benen op de grond en weet hen ervan te overtuigen dat beide meidoorns boven het afgezaagde stuk volledig dood waren en eerder zijn afgebroken. Ze zijn gerustgesteld en schreiden serieus verder langs de heg.

Het heggenvlechten met levend materiaal geeft altijd weer veel voldoening, kent zijn uitdagingen, zoekt grenzen van je deskundigheid op, verlegt ze ook én …leidt soms zelfs tot een moment van frustratie omdat een deel van de heg weerbarstig is en anders uitpakt dan bedoeld is.  Collegiale raadpleging en (zelf)reflectie in het veld direct naast en in de heg blijven dan ook leerzaam; het komt immers ieders deskundigheid in de praktijk weer ten goede!  Een jurybeoordeling-volgens-het-boekje, die achteraf resulteert in een A-4tje met criteria en cijfers, blijft overigens nog wel eens een uitdaging, met de heg nog slechts in je hoofd…

Het heggenvlechten wordt dit keer onderbroken door een zeer uitgebreide lunch, die Marrij Zeeman als natuurschooneigenaresse c.q. gastvrouw voor ons heeft geregeld bij de lokale eetgelegenheid in het dorp.

In de middag worden nog even de puntjes op de “i” gezet en alle krachten gebundeld. Eind van de middag sluiten we de dag af met een toespraak van de jury, die de drie afgelegde proeven van bekwaamheid hebben beoordeeld: Francis van der Linden, Kristianne van der Put en René Rijksen zijn nu ook als lid toegetreden tot het Gilde van Heggenvlechters, dat onderdeel uitmaakt van de Vereniging voor Heggenvlechten.

De smid is de vader van alle ambachten

door Piet Duindam

Het begon met een mailwisseling en leidt uiteindelijk tot een ritje naar Dordrecht, waar Harm Struik zijn eigen smederij heeft (http://www.smederijharmstruik.nl/).

Bij aankomst word ik hartelijk welkom geheten door Harm en raken we aan de praat: smid en heggenvlechter als twee ambachtslieden onder elkaar.

Er was eens een echte smid…de vader van het ambacht van griendwerker

Harm staat naast zijn schatkist en begint te vertellen.

Ik word eerst afgeleid door de vraag “wat heeft hij daar allemaal in zijn schatkist onder die doek liggen?”, maar dat duurt maar heel even, want Harm neemt mij al snel mee in zijn verhaal, vol passie.

Tijdens de opleidingen Zilversmeden & Goudsmeden in Schoonhoven loopt hij in 1990 een jaar stage voor siersmederij en kachelbouw. Hij ondervindt in de dagelijkse praktijk wat het is om het ijzer te moeten smeden als het heet is en ontdekt vooral ook dat het echte smeden, het smeden aan het kolenvuur, helemaal zijn ding is. In de jaren die volgen leert hij de kneepjes van het vak door en door. Hij smeedt bij diverse metaalbedrijven en leert o.a. brons smeden in Duitsland en organisch ontwerp in Italië. Daarnaast werkt hij ook als smid in het streekmuseum De Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam (https://www.koperenknop.nl/) om daar elke zaterdag aan het kolenvuur en de blaasbalg door een oude meestersmid volledig ingewijd te worden in de wereld én de geheimen van het gereedschap maken voor het ambacht van griendwerkers.

De oude meester, die daar vroeger zijn lokale smederij had, en de vele ervaringen aan de blaasbalg en het kolenvuur hebben bij Harm zijn passie voor het echte smeden verder aangewakkerd, hetgeen duidelijk zichtbaar en voelbaar is, zonder dat je als toeschouwer er je vingers aan kunt branden!

Een griend of ham is een vochtige akker waarop wilgenhout wordt verbouwd. De wilgen worden zeer laag geknot, waarbij de wilgentenen afhankelijk van de dikte gebruikt kunnen/konden worden voor het vlechten van manden, voor hoepels ten behoeve van tonnen en stelen ten behoeve van mijnbouwgereedschap.

Harm laat ondertussen de inhoud van zijn schatkist zien: op ambachtelijke wijze door hem vervaardigd handgereedschap in alle soorten en maten ten behoeve van de griendwerkers.

Griendwerkers weten Harm nog steeds te vinden: ze laten hem dan tot op de draad versleten handgereedschap zien en vragen hem om “er weer zo één te maken…”. Het lukt Harm altijd om zijn klanten te voorzien van een nieuw, persoonlijk stuk maatwerkgereedschap, gebruiksklaar om de strijd met de wilgen aan te gaan.

Aanstaande vader van het ambacht van heggenvlechten?

Het is alweer een tijd geleden dat Harm een smid op leeftijd leerde kennen, wiens activiteiten hij geleidelijk aan heeft overgenomen. Hij houdt zich nu hoofdzakelijk bezig met de smederij in het kader van restauratie, waaronder hekwerken, muurankers, en werk ten behoeve van het Rijksmuseum, het Vredepaleis (o.a. toegangspoorten).  Daarnaast smeedt hij op ambachtelijke wijze handgereedschap ten behoeve van de griendwerkers in de Biesbosch en authentiek smeedwerk ten behoeve van de ruiterij.

Een jaar of 4 geleden nam Harm met een mobiele smederij deel aan een jubileum dag voor een vereniging van mandenvlechters en demonstreerde hij als smid hoe het mandenvlechtersgereedschap wordt gesmeed. Hier heeft hij ook zijn eerste contact gelegd met een heggenvlechter en werd zijn interesse gewekt in het oude ambacht van heggenvlechter. Vervolgens is hij zich gaan verdiepen in het handgereedschap van heggenvlechters onder het mom van het oude gezegde: De smid is de vader van alle ambachten!

Ondanks dat Harm aan opdrachten voor echt smeedwerk absoluut geen gebrek heeft, heeft hij nu voor zichzelf een mooie uitdaging gecreëerd om in de toekomst ook voor de heggenvlechters authentiek (Hollands?) handgereedschap te smeden. We gaan als heggenvlechters in de toekomst ongetwijfeld nog van hem horen!

Met een stevige handdruk neem ik afscheid van de aanstaande vader van het oude ambacht van heggenvlechter en rijd zeer tevreden weer huiswaarts. Het was een mooi en inspirerend gesprek!

2019 (Januari) Maasheggen in de sneeuw

Door de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap

Een fraaie video waarin je in vogelvlucht over de maasheggen in de sneeuw vliegt

2019 (Januari) Kampioenschap Heggenvlechten voor ons erfgoed

Op zondag 13 januari vond voor de 6e keer het Kampioenschap Heggenvlechten voor ons erfgoed plaats. Dit keer was de locatie bij Natuurmonumenten op landgoed Haarzuilen. Hierover is meer te lezen en te zien op:

2018 (November) Geslaagde verenigingsvlechtdag in Odijk

door Piet Duindam

Op 11 november is het een gezellige heggenvlechtersdrukte aan de Weteringsdijk 6 in Odijk. De Vereniging voor Heggenvlechten organiseert deze vlechtdag in samenwerking met Walter Jaaltink, landschap coördinator van Kromme Rijnlandschap.
De koffie & thee, aangekleed met appelkanjers als lokale lekkernij uit Ruurlo, leggen een stevige basis om buiten aan de slag te gaan.
Het strijdtoneel is een meidoornhaag die al eerder is gevlochten, maar daarna vele jaren met rust is gelaten. De haag heeft het erg naar zijn zin gehad en is naar alle kanten flink uitgegroeid. Kortom, het wordt weer een stevige uitdaging.

Hoewel het weer soms boosaardige vergezichten laat zien, blijft het toch droog en is het een prima dag om je in het zweet te werken.
De meidoornhaag deskundig leggen is een serieuze aangelegenheid, die tegelijkertijd ook gezellig mag zijn. Er is vandaag zelfs een jury vanuit het Gilde van heggenvlechters: Lex Roeleveld en Louis Dolmans. Zij volgen gedurende de hele dag enkele heggenvlechters nauwlettend bij het afleggen van een Proeve van bekwaamheid om lid te worden van het gilde.

Tijdens de goedverzorgde lunch, gaat Wim Vanweersch met zijn uitstekende presentatie Ecologie van de heg uitgebreid in op het belang van een heg en in het verlengde hiervan het heggenvlechten.

Eind van de middag wordt de vlechtdag afgesloten met een versnapering en kunnen we genieten van het fraaie eindresultaat, dat met de opgedane kennis vanuit Ecologie van de heg nog een extra dimensie heeft gekregen. Louis Dolmans licht de individuele juryrapporten voor de afgelegde Proeve van bekwaamheid nog toe en heet drie nieuwe leden welkom in het Gilde van heggenvlechters.

De volgende verenigingsvlechtdag is alweer ingepland: 24 februari 2019.
Houdt deze dag alvast gereserveerd in je agenda.
Nadere informatie volgt nog en zal zo spoedig mogelijk op de website van de vereniging worden gepubliceerd.

2018 Heggenvlechten voor leden en ledenvergadering in Bemmel op 4 februari

Naast het vergaderen zal het vlechten een belangrijke plek innemen. Dus neem gereedschap etc. mee!

Adres: De Veldschuur te Bemmel, parkeren aan de Sportlaan ter hoogte van nr 1K (einde vd straat) Schuur open vanaf 9.00 uur
Ledenvergadering: 09.30 – 11.30 uur
Vlechten: 11.30 – 16.00 op Landgoed Doornik bij Louis Dolmans
Vlechtstijl: “Staken stijl”.
Gereedschap: Neem je eigen gereedschap mee.

“2018 Helemaal happy tussen de (maas)heggen…”

Artikel in Trouw dd 27-1-2018

2017 Kampioenschap Heggenvlechten voor ons Erfgoed – Vorden

Het vierde kampioenschap Heggenvlechten voor ons erfgoed vond plaats op zondag 19 november 2017 in Vorden op Groot Windenburg, het biologisch veehouderijbedrijf van Ria Fokkink.

2017 Kampioenschap Heggenvlechten voor ons Erfgoed – Heerde


Op 14 januari 2017 vond voor de 3e keer het kampioenschap Heggenvlechten voor ons erfgoed plaats. Het kampioenschap werd georganiseerd op landgoed Bonenburg in Heerde. Landgoed Bonenburg is het landgoed met de grootste lengte aan gevlochten heggen in Nederland. Sinds 2002 worden er elk jaar heggen op het landgoed gevlochten en nieuwe heggen aangeplant. Een prachtige locatie voor zowel deelnemers als bezoekers.

Heggenvlechten voor ons erfgoed is een uitnodiging aan de meest ervaren heggenvlechters om hun kwaliteiten te tonen. Deelnemers hebben de keuze uit 3 vlechtstijlen. De professionele jury beoordeelt alle vlechtstijlen volgens een en dezelfde set criteria. De gemeente Heerde heeft het evenement van harte gesteund en met steun van lokale organisaties en het landgoed werd het kampioenschap een groot succes. Winnaars dit jaar waren Martijn en Luke Schippers uit Harmelen (Utr).

Artikelen:

2016 National Hedgelaying Championship – Aldford

door Peter Ceelen

In oktober 2016 werd alweer het 38e Engelse National Hedgelaying Championship georganiseerd. In het plaatsje Aldford in de buurt van Chester op Aldford Hall Farm, dat iets ten zuiden ligt van Liverpool tegen de grens van Wales in een prachtige omgeving.
Gewapend met billhooks, bijlen en motorzaag gingen onze bestuursleden Peter Ceelen en Hans van Berlo de strijd aan in de open klasse van de South of England style. Zij werden aangemoedigd en gecoached i ( ja Robert, coaching!, je leest het goed…) door Louis Dolmans, Maja Kooistra en Robert Ceelen onze coach.
Dat dit naderhand de zwaarste klasse bleek te zijn hebben ze geweten. In een schitterende sfeer en ondergebracht in een groot hotel met 125 vlechters, waaronder de beste beroepsvlechters van Engeland, hebben ze genoten van een prachtig evenement.
De opdracht was om op zaterdag 22 oktober solo 10 yards te vlechten in de stijl van jouw klasse, en dat binnen vijf uur!
Het was een behoorlijk zware heg, soms zwaar overgroeid met bramen, maar ook met oude vlechtsporen hetgeen het vlechten wel heel bijzonder maakte.
Dat onze bestuursleden niet op een podiumplek belandden, is misschien geen schande tussen alle beroepsvlechters, maar ze hebben zich van hun beste kant laten zien. Vooral Peter had een mooie heg afgeleverd, de heg van Hans was op een haar (struik) na niet klaar, maar wil de heg volgend jaar graag afmaken…
Een uitvoerige prijsuitreiking volgde met de meest uiteenlopende prijzen die je maar kunt bedenken.
Over-all kampioen is Alan Ashby geworden die meedeed in de Midland Veteran klasse.

Na het kampioenschap werd ’s avonds in het hotel genoten van het geweldige hedgelayers-dinner met onderling uitwisselen van indrukken, ervaringen en sterke verhalen….. kortom alles liep met (de nodige wijn en bier) zeer gesmeerd!
Van Engelse zijde werd heel positief gereageerd op deelname uit het buitenland, en wij waren aangenaam verrast met zoveel belangstelling en gastvrijheid. Men komt graag met een delegatie vanuit Engeland in maart weer naar Nederland!

 2016 Heggenvlechten voor ons Erfgoed – Kromme Rijnstreek, Wijk bij Duurstede